Bu sayfanın başlıkları
- Esnafın özel dedektife getirebileceği sorular
- Elinizde yalnız bir his varsa
- Elemanım mesai bitince başka bir atölyede mi çalışıyor?
- Müşteri listesi şüphesi
- Depodan mal eksildiğinde
- Dükkânınızın önünde müşteriniz çevriliyorsa
- Ayrılan eleman hâlâ müşterilerimi mi arıyor?
- Pazarlamacı listedeki ziyaretleri yapıyor mu?
- OSTİM, İvedik ve Siteler’de gözlemi değiştiren üç şey
- Bakılan günlerin sonunda elinizde olanlar
Esnafın özel dedektife getirebileceği sorular
Sorunuz işinize dokunuyor ve kamuya açık bir yerden görülebiliyorsa özel dedektif bakabilir. Önce sizde olanı, sonra dışarıdan bakılabileni ayırın.
| Durum | Önce sizde olan | Dışarıdan bakılabilen |
|---|---|---|
| Eleman işten sonra başka bir işte | İzin ve vardiya listesi, duyduğunuz yer | Duyduğunuz iş yerine girip çıkıyor mu |
| Müşteri listesi rakibe gidiyor | Kaybettiğiniz müşterilerin tarihleri | Elemanla rakip iş yeri arasındaki görüşme |
| Depodan mal eksiliyor | Sayım farkı, sevk fişi, kapanış saati | Kapı ve yükleme noktasındaki hareket |
| Dükkânın önünde müşteriniz çevriliyor | Hangi günler, hangi saatler | Sokakta olan biten |
| Ayrılan eleman müşterilerinizi arıyor | Müşterinin size anlattıkları | Yalnız çalıştığı iş yeri |
Elemanın telefonuna, hesabına ya da cihazına girmiyor, kamera da kurmuyoruz. Bunların yerine kendi sayım, sevk ve izin kayıtlarınızla saati daraltır, oradan kamuya açık yerden bakarız.
Elinizde yalnız bir his varsa
Hissinizi bir cümleye çevirdiğinizde ilk adımı atmış olursunuz: kim, hangi gün, ne yaptı, bunu nereden duydunuz? “Bu çocuk değişti” cümlesiyle gözlem başlamaz. “Salı ve perşembe erken çıkıyor, Macun tarafında bir atölyede görülmüş” cümlesiyle başlar.
Bu cümle henüz çıkmıyorsa dedektif için acele etmeyin; sayım yapın, izin defterini açın, bir iki hafta not tutun; sonra birlikte bakalım. Aradığınız bilgi bu arada kendi kayıtlarınızdan çıkabilir ya da soru başka bir elemana kayabilir.
Elemanım mesai bitince başka bir atölyede mi çalışıyor?
Elemanın başka bir atölyede çalışıp çalışmadığını, duyduğunuz atölyenin önünden belli akşamlarla sınırlı bir gözlemle görebiliriz. Önce sorunun işinize dokunup dokunmadığına bakarız: rakibinizin atölyesi, sizin müşterinizin işi ya da sizden çıkan aletle yapılan iş böyledir.
Elemanın akşamları dayısının dükkânına yardım etmesi size zarar vermiyorsa bu işe para harcamanızı önermeyiz. Belli günlerde izin alıp işe gelmiyorsa gözlem o günlere konur. İzin defterinizi açıp hangi günlerin tekrar ettiğini söylemeniz, bakılacak gün sayısını doğrudan azaltır.
Müşteri listesi şüphesi
Müşteri kaybında ilk adım, kaybettiğiniz müşterileri tarihleriyle yazıp her birinin hangi elemanla çalıştığını eklemektir. Özel dedektifin bakabildiği kısım, belli bir elemanın rakip iş yeriyle görüşüp görüşmediğidir; rakibin önünde görülmek listeyi verdiğini kanıtlamaz, bunu notlarda da ayrı söyleriz. Hangi adımı ne zaman atacağınızı müşteri listesi rakibe gidiyor yazısında durum durum bulursunuz.
Depodan mal eksildiğinde
Depo sorusunda başlangıç noktası, sayım farkının hangi güne ve hangi vardiyaya düştüğünü çıkarmaktır. Gün ve saat daralmadan yapılan gözlem pahalıya gelir, cevabı da zayıf olur.
Mal iki adres arasında kayboluyorsa bunu söyleyin. Siteler’de mağaza ve atölye ayrı yerlerde olabilir; mobilya üretiminin bir kısmı için Elmadağ’da Mobilyacılar OSB kuruldu. Hangi noktada eksildiğini bilmek, nereye bakılacağını belirler.
Dışarıdan şunları görürüz: kapanıştan sonra kapıda hareket var mı, yükleme hangi saatte yapılıyor, size söylenen teslim noktasında mal görünüyor mu? Sevk fişini siz verirsiniz; görülen hareket o fişle karşılaştırıldığında anlam kazanır.
Dükkânınızın önünde müşteriniz çevriliyorsa
İş yerinizin önünde müşterinizi çeviren biri varsa, bu kamuya açık sokakta olduğu için gün ve saatleriyle görülebilir. Siteler’in mağaza sıralarında ya da sanayi sitesinin girişinde sorunuz budur: kim, hangi saatlerde, ne sıklıkta orada?
Kısa bir gözlem bu soruyu cevaplayabilir. Elinize gün ve saatiyle yazılmış notlar geçer, görüntü varsa onlar da; belediyeye, site yönetimine ya da avukatınıza giderken bu notları kullanırsınız. Biz o kişiyle konuşmayız. Tehdit ya da kavga varsa beklemeden 112’yi arayın.
Ayrılan eleman hâlâ müşterilerimi mi arıyor?
Ayrılan eleman sorusunda yalnız çalıştığını duyduğunuz iş yerinin önüne bakar, gerçekten orada çalışıp çalışmadığını söyleriz. Bu soruda çizgimiz en dardır.
Ev adresini aramayız, ailesine ve mesai dışı hayatına bakmayız, kendisiyle ya da yeni işvereniyle konuşmayız. Ayrıldı diye bir eleman izlenmez; soruyu doğuran somut bir müşteri kaybı olmalıdır.
Bizim yerimize en çok işinize yarayacak olan, müşterilerinizden duyduklarınızı yazmanızdır: kim aradı, hangi gün, ne teklif etti? Sonraki adımı avukatınızla konuşurken bu notu kullanırsınız.
Pazarlamacı listedeki ziyaretleri yapıyor mu?
Pazarlamacının ziyaretlerini görmek için iki ya da üç adres seçilir, bütün listeye bakmak gerekmez. İvedik’te ve OSTİM’de müşteri gezen elemanın raporundan bir sabah alınır, o saatte ilgili iş yerinin önünden bakılır.
Önce kendi yolunuzu deneyin: müşteriyi arayıp “geçen hafta sizinle görüşüldü mü” diye sormak bedavadır. Müşteriye sorulamayan bir durum varsa gerekçesini ön görüşmede söyleyin, ona göre gün seçelim.
OSTİM, İvedik ve Siteler’de gözlemi değiştiren üç şey
Sanayi bölgelerinde gözlemi yerin tam adı, iş yerinin saati ve konuyu bilen kişi sayısı değiştirir.
- Yerin tam adı: İvedik de OSTİM de Yenimahalle’dedir ama ayrı sanayi bölgeleridir, Siteler ise Altındağ’ın semtidir. “Sanayide” demek yerine site, blok ve sıra numarasını söyleyin.
- Saat: Öğle arası, kapanış ve sevkiyat gününü siz bilirsiniz. Bu üç bilgi bakılacak saati daraltır, tutarı da doğrudan etkiler; kalemleri ücret yazısından görebilirsiniz.
- Bilen kişi sayısı: Aynı sırada çalışan komşular dükkândaki havayı çabuk sezer. Konuyu ortağınız ve muhasebecinizle sınırlı tutmanız işinizi kolaylaştırır.
Bölgenizin ayrıntısı için Yenimahalle ya da Altındağ sayfasına göz atın.
Bakılan günlerin sonunda elinizde olanlar
Elinize tarih, saat ve yerle yazılmış notlar geçer, görüntü varsa onlar da. Görmediğimizi görmüş gibi yazmayız; bir akşam boş geçtiyse bu da notlarda durur. “Bu elemanı çıkarın” gibi bir cümle de bulamazsınız.
Başlamak için hangi durumu yaşadığınızı ve iş yerinizin nerede olduğunu söyleyin. Bakılacak günleri, kişi sayısını ve toplam tutarı işe başlamadan yazılı görürsünüz; siz onaylamadan iş başlamaz. İşin nasıl yürüdüğünü iş akışından görebilir, sorunuzu iletişim sayfasından ya da sayfadaki düğmelerden hemen iletebilirsiniz.